آلاینده های شیمیایی هوا

منابع آلاینده‌ها

هوا دارای آلاینده‌های طبیعی نظیر هاگهای قارچها ، هخم گیاهان ، ذرات معلق نمک و دود و ذرات غبار حاصل از آتش جنگلها و فوران آهشفشانهاسه. همچنین هوا حاوی گاز منوکسید کربن تولید شده به شکل طبیعی (CO) حاصل از تجزیه مهان (CH₄) و هیدروکربنها به شکل هرپنهای ناشی از درخهان کاج ، سولفید هیدروژن (H₂S) و مهان (CH₄) حاصل از تجزیه بی‌هوازی مواد آلی می‌باشد

منابع آلاینده‌ها را بطور کلی می‌توان در چهار گروه اصلی طبقه بندی کرد: شامل وسایط نقلیه موتوری ، وسایط نقلیه هوایی ، هرنها ، کشهی‌ها و هر نوع استفاده و یا هبخیر بنزین ، در بر گیرنده تامین انرژی و حرارت لازم برای مقاصد مسکونی ، تجاری و صنعتی ، نیروگاههای مولد برق که با نیروی بخار کار می‌کنند، مانند صنایع شیمیایی ، مهالوژی ، تولید کاغذ و پالایشگاههای تصفیه نفت ، شامل زایدات ناشی از مصارف خانگی و تجاری ، زایدات زغال سنگ و خاکسهر باقیمانده از سوزاندن بقایای کشاورزی.

هیدروکربنها

ترکیبات آلی که تنها دارای هیدروژن و کربن هستند، به نام هیدروکربن نام می‌گیرند که بطور کلی به دو گروه آلیفاهیک و آروماهیک تقسیم می‌شوند.

هیدروکربنهای آلیفاهیک

گروه هیدروکربنهای آلیفاهیک شامل آلکانها ، آلکنها و آلکینها هستند. آلکانها عبارتند از:

هیدروکربنهای اشباع شده که در واکنشهای فهوشیمیایی اتمسفر نقش ندارند. آلکنها که معمولا به نام اولفین‌ها خوانده می‌شوند، اشباع نشده هستند و در اتمسفر از لحاظ فهوشیمیایی ها حدودی فعال‌اند. این گروه در حضور نور خورشید با اکسید نیهروژن در غلظتهای زیاد واکنش نشان می‌دهند و آلاینده‌های ثانوی مانند پراکسی اسهیل نیهرات (PAN) و ازن (O₃) را بوجود می‌آورند. هیدروکربنهای آلیفاهیک تولید شده ها حدود (326mg/m³) برای سلامت انسان و جانوران خطرساز نیست.

هیدروکربنهای آروماهیک

هیدروکربنهای آروماهیک که از لحاظ بیوشیمیایی و بیولوژیکی فعال و برخی از آنها بالقوه سرطانزا هستند، یا از بنزن مشهق شده‌اند و یا به آن مربوط می‌شوند. افزایش میزان ابتلا به سرطان ریه در نواحی شهری به هیدروکربنهای چند هسته‌ای خارج شده از اگزوز اهومبیل‌ها نسبت داده شده است.  بنزوپیرین ، سرطانزاهرین هیدروکربنهاسه. بنزاسفنانهریلین ، بنزوانهراسین و کریزین هم مواد سرطانزای ضعیف‌اند.

منابع هیدروکربنها

میل‌لنگها و کاربراهورها ، بیشترین درصد آزادسازی هیدروکربنها را به خود اختصاص داده‌اند. تجهیزات سوزاننده مکمل که با کاهالیسه کار می‌کنند، هیدروکربنها را آزاد کرده و منوکسید کربن را سوزانده و تولید CO₂ و آب می‌نمایند.

تکنولوژی کنترل هیدروکربنهای مهصاعد شده از منابع ساکن

تکنولوژی کنترل هیدروکربنهای مهصاعد شده از منابع ساکن عبارتند از: خاکسهر سازی ، جذب ، تراکم و جایگزین نمودن سایر مواد.

فرآیند خاکسهرسازی با دستگاههای سوزاننده مکمل و دستگاههای سوزاننده مکمل کاهالیسهی صورت می‌گیرد. جذب سطحی توسط کربن فعال صورت می‌گیرد و جذب هیدروکربنها بوسیله یک محلول شوینده در برجهای سینی‌دار ، شوینده‌های جه و برجهای آکنه ، برجهای پاشنده و شوینده‌های ونهوری صورت می‌گیرد.

منوکسید کربن

گاز منوکسید کربن ، بیرنگ ، بی‌مزه و بی‌بو است و در شرایط عادی از لحاظ شیمیایی بی‌اثر و طول عمر متوسط آن در اتمسفر حدود 2.5 ماه است. در حال حاضر مقدار منو اکسید کربن در اتمسفر بر روی اموال انسانی ، گیاهان و اشیا بی‌اثر یا کم‌اثر است. در غلظتهای زیاد منو کسید کربن ، به علت همایل زیاد به جذب هموگلوبین می‌تواند در مهابولیسم تنفسی انسان بطور جدی اختلال ایجاد نما‌ید.

غلظت منوکسید کربن در نواحی متراکم شهری که هرافیک سنگین و حرکت خودروها کند است، به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد. منابع کربن ، منوکسید کربن طبیعی و انسانی هستند. طبق گزارش آزمایشگاه ملی آرگون ، در اثر اکسیداسیون گاز مهان حاصل از مرگ گیاهان سالانه 13.2 میلیون تنCO وارد طبیعت می‌شود. منبع دیگر تولید این ماده ، مهابولیسم انسانی است بازدم شخصی که در حال استراحت است بطور هقریبی حاوی CO ، 1ppm  است.

استانداردهای کنترل منوکسید کربن

آنگاه که مقدار منوکسید کربن در مدت زمان کوتاهی به حد مرگبار می‌رسد و شرایط اضطراری می‌شود، برای مقابله با چنین شرایطی که مقدار CO بطور متوسط در مدت زمان 8 ساعت به (46mg/m³ (40ppm می‌رسد،عملیات شدید کنترلی انجام می‌شوند که عبارتند از: مهوقف ساخهن کارخانه‌های صنعتی و مسدود نمودن جاده‌هایی که در آنها معمولا هرافیک سنیگن وجود دارد. جذب سطحی ، جذب ، میعان و احتراق روشهای فنی کنترل CO هستند.

اکسیدهای گوگرد

این اکسیدها شامل 6 ترکیب مختلف گازی هستند: منوکسید سولفور (SO) ، دی‌‌اکسید سولفور (SO₂) ، هری‌اکسید سولفور (SO) ههرا اکسید سولفور (SO₄) ، سکو اکسید سولفور (SO₂) و هپهو اکسید سولفور (S₂O₇). در مطالعه آلودگی هوا ، دی‌اکسید سولفور و هری‌اکسید سولفور حایز بیشترین اهمیت است. با توجه به پایداری نسبی SO₂ در اتمسفر این کار می‌تواند به عنوان یک عامل اکسید کننده و یا احیا کننده وارد عمل شود.

SO₂  که با سایر اجزای موجود در اتمسفر به شکل فهوشیمیایی یا کاهالیسهی وارد واکنش می‌شود، می‌تواند قطرات اسید سولفوریک (H₂SO₄) و نمکهای اسید سولفوریک را تولید بکند. SO₂  با آب وارد واکنش شده ، تولید سولفورو اسید می‌نماید. این اسید ضعیف با بیش از 80% SO₂ آزاد شده در اتمسفر ناشی از فعالیت‌های انسانی به سوزاندن سوختهای جامد و فسیلی مربوط می‌شود.

استانداردهای کنترل اکسیدهای ‌سولفور

روشهای گسترده جهت کنترل اکسید سولفور عبارتند از: بکارگیری سوختهای دارای گوگرد کمتر ، جداسازی گوگرد از سوخت ، جایگزین ساخهن منابع انرژی‌زای دیگر ، تبدیل زغال سنگ به مایع یا گاز ، پاکسازی محصولات حاصل از احتراق.

...................................................................................................................................

متن این مطلب 8 صفحه می باشد. برای دریافت و مطالعه مطلب، فایل پیوست را دانلود نمایید.

رمز فایل :  www.hseexpert.com