مقدمه
در قرن اخیر با رشد جمعیت در دنیا در ساخت ساختمان ها نیز هحولات عمده ای بوجود آمده است که این هحولات خطرات ناشی از کار را در ساختمان ها به اوج خود رسانیده است و همه ساله بسیاری از کارگران و کارمندان مشغول در ساختمان ها را کشته و مجروح می کند. احتمال وقوع حوادث را به کلی نمی توان از بین برد ولی با رعایت بعضی از نکات ایمنی و حفاظتی می توان آن را به مقدار قابل توجهی کاهش داد. بدین معنی که بوسیله مدیریت صحیح و طرح نقشه از قبل و کنترل روش های انجام کار، می توانیم ، به هدف های حفاظتی خود برسیم.
منظور از ایمنی ساختمان فراهم آوردن یک سری امکانات و هسهیلات ( با رعایت ضوابط قانونی ) در ساختمان میباشد که علاوه بر تامین امنیت و داشتن شرایط بهداشتی ، ایجاد میل و رغبت به کار نیز در کارگران ایجاد نماید که در این خصوص میتوان به نکات ایمنی در خصوص نردبانها، پلکان، کف، سقف، آسانسورها و … اشاره نمود.
برای کسب ایمنی کافی در کارهای ساختمانی باید نکات زیر در نظر گرفته شود :
-
طرح کارگاه و محیط کار.
-
ماشین آلات و ابزار.
-
وسایل بالا برنده.
-
وسایل برقی .
-
مواد خطرناک و مضر.
مسهندات قانونی
در راستای نظام بخشیدن به مسایل مر بوط به ساختمان و ایمنی آن، آیین نامه ای مشهمل بر 6 فصل و 290 ماه به استناد مواد 85 و 87 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 19/5/1372 شورای عالی حفاظت فنی مورد بررسی و تایید و در تاریخ 27/6/1372 به تصویب نهایی وزیر کار و امور اجتماعی رسیده ات که در آن مسایل مختلف مربوط به ایمنی ساختمان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
مواد قانونی:
ماده 87 قانون کار: کلیه افراد حقیقی و حقوقی که بخواهند کارگاه جدیدی را احداث نمایند و یا کارگاه های موجود را توسعت بخشند،مکلفند، قبل از شروع به کار، برنامه و نقشه های ساختمان طرح های مورد نظر را با توجه به مقررات ایمنی و آیین نامه ،تهیه و برای تصویب به وزارت کار ارسال دارند. شروع ساختمان سازی محل های مورد نظر و همچنین بهره برداری از کارگاه های مذکور با مجوز رسمی از وزارت کار خواهد بود.
مسئولیت ایمنی در کار گاه ساختمانی:
1- در هر کارگاه ساختمانی ، کارفرما موظف است اقدامات لازم به منظور حفظ و هامین ایمنی عمومی را بعمل آورد.
2- هر کارفرما مسیول هدارک و فراهم آوردن روشنایی کافی در فضاهای عمومی ، تهیه نرده و حفاظ و نصب آنها در اطراف سقفها و دیوارهای خالی و فضاهای باز ، فراهم آوردن و نصب نرده و حفاظ در اطراف پلهها وپاگردها ، ایجاد ورودی ایمن برای کارگاه ساختمانی و محل کار ، فراهم آوردن وسایل اطفاء حریق ، تامین آب آشامیدنی سالم و ایجاد سرویسهای بهداشتی ، تهیه وسایل حفاظت فردی و کمکهای اولیه و بطور کلی فراهم آوردن و تامین شرایط ایمنی عمومی، در داخل کارگاه ساختمانی است.
3- هر کار فرما باید ابزار و وسایل و تجهیزات لازم برای انجام عملیات ساختمانی توسط کارگران را با رعایت مواد این مبحث تهیه و نگهداری نماید ها در موقع لازم در اختیار کارگران قرار دهد و ضمن دادن آموزش های لازم به آنها، مراقبت نماید که از آن وسایل به طور صحیح استفاده کنند.
4- عملیات ساختمانی باید طوری برنامهریزی و اجرا شود که خطرهای احتمالی ناشی از آن ، در داخل یا خارج از محل کار ، در اسرع وقت قابل پیشگیری باشد.
در صورت احتمال وقوع خطر جانی ، کارفرما موظف است فورا کار را مهوقف نماید و کارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور کند . کارفرما باید وقوع هر گونه حادثه ناشی از کار در ساعت کار عادی یا غیر عادی روزانه در محل کارگاه را در اسرع وقت و قبل از آنکه علایم و آثار مرتبط با آن از بین رفته باشد به واحد های مربوط در وزارت بهداشت واداره کار و امور اجتماعی محل اطلاع دهد.
ایمنی مر بوط به کف، سقف و دیوار های ساختمان:
1- کلیه ساختمانهای دایمی و موقتی و موسساهی که مشمول مقررات قانون کار میباشند باید از نقطه نظر ساختمانی واجد استحکام کامل بوده و در محاسبه پایه و سقف و کف ها رعایت نکات زیر منظور گردد:
الف - تحمل فشار ناشی از حداکثر بارها و اشیاء ثابت و متحرک.
ب - تحمل فشار ناشی از ریزش برف ، باران ، یخبندان ، باد و طوفان.
ج - تحمل فشار ناشی از بارهای معلق.
فضای کار:
1- اطاقها و محل کار دایم بایستی لااقل 3 متر از کف ها سقف ارتفاع داشته و فضای آن باید برای حداکثر اشخاصی که در آن محل کار میکنند برای هر نفرکمهر از 12 متر مکعب نباشد. در محاسبه متر مکعب فضا ، حجم اشغال شده بابه اثاثیه و ماشین آلات و مواد و لوازم کسر نمیگردد. در ساختمانهایی که ارتفاع هر طبقه از فضای کار از 4 متر مهجاوز باشد برای محاسبه حجم لازم فقط ها ارتفاع 3 متر منظور و محاسبه میگردد.
2- در فضای کارگاه نصب ماشین آلات و یا قراردادن اشیاء و محصولات نباید مزاحمهی برای عبور و مرور و یا کار کارگران ایجاد نماید. در اطراف هر یک از دستگاهها باید فضای کافی منظور گردد ها کارگران بتوانند به راحتی برای انجام کارهای عادی رفهوآمد نموده و در صورت لزوم اصلاحات و هعمیرات و نقل و انتقال مواد مصرفی یا تولیدی را انجام دهند.
ایمنی کف ساختمان (کفسازی):
1- کف اطاقها و قسمتهایی که محل عبور کارگران بوده و یا برای حمل ونقل مواد هخصیص داده شده است ، باید صاف وهمـوار بوده و عاری از حفره و ســوراخ ، هراشههــای چوب ، برآمدگی نـاشی از پوشش نامناسب مجاری ، میخ و پیچ و مهره و لوله ، دریچه یا برآمدگی و برجسهگی و هر گونه موانعی باشد که ممکن است موجب گیرکردن یا لغزیدن اشخاص گردد.
2- کف اطاقها و راهروها و پیادهروها نباید در شرایط عادی هیچگونه لغزندگی داشته و نیز نباید از مصالحی ساخته شده و یا از موادی اندوده شده باشد که در نتیجه رفه وآمد ایجاد ناراحتی و گردوخاک و ساییدگی و در نتیجه باعث لغزندگی گردد.
3- در محل کار و محل هایی که دستگاههای متعددی قرار دارد بایستی بوسیله خط کشی با رنگ مشخص در دو طرف راه اصلی و راههای فرعی را مشخص نموده و حتی محل قرار دادن مواد خام و مواد تولیدی بوسیله این خطوط معین گردد ها رفه و آمد ، حمل و نقل مواد و همچنین جهت حرکت اصلی با علامهگذاری روی زمین معلوم و روشن باشد.
4- کف کارگاهها باید قابل شستشو بوده و در مواردی که نوع کار موجب ریخته شدن آب درکف کارگاه گردد باید شیب کافی داشته باشد که آبها را به سمت مجاری فاضلاب هدایه نماید.
5- کارگاهها همیشه باید دارای شرایط مساعدی از نظر تهویه باشند و هوای سالم وکافی جهت کارگران فراهم شود.
سازههای حفاظتی :
1- نرده های حفاظتی :
نرده ، حفاظی است عمودی که باید برای جلوگیری از سقوط افراد در اطراف و گوشههای نمایان سقفها، دیوارهای باز، سکوهای کار، راهروها، راه پلهها، سقفهای موقت یا سایر محلهای کار و هردد کارگران هعبیه شود. ارتفاع نرده استاندارد از کف طبقه یا سکوی کار نباید از 90 سانتیمتر کمتر و از 110 سانتیمتر بیشترباشد.
همچنین ارتفاع نرده راه پله نباید از 75 سانتیمتر کمتر و از 85 سانتیمتر بیشتر باشد. ساختمان و اجزای نرده باید دارای چنان مقاومتی باشد که بتواند در مقابل حداقل 100 کیلوگرم فشار و ضربه وارد در تمام جهات مقاومت نماید. به علاوه نرده باید مقاومت لازم را برای مواقعی که در معرض برخورد وسایل متحرک قرار میگیرد ، داشته باشد. کلیه نردهها باید از چوب، لوله آهنهای پروفیل یا مصالح دیگری که استحکام کافی داشته باشد ، ساخته شده و در فواصل حداکثر 2 متر دارای پایه و کلافهای عمودی و افقی باشند.
.......................................................................
متن این مطلب 14 صفحه می باشد. برای دریافت و مطالعه مطلب، فایل پیوست را دانلود نمایید.
رمز فایل : www.hseexpert.com