• سوال :
نماینده شهرداری در یکی از شهرها تستم. شهرداری برای ساخت و احداث یک مرکز آموزشی شرکتی را به عنوان مجری ساخت انتخاب نمود و از آنجایی که شرکت منهخب (پیمانکار) نیاز به انشعاب برق داشت و لیکن به دلیل عدم وجود زیرساخه های لازم، امکان دادن اشهراک برق از سوی اداره برق منطقه ممکن نبود، اقدام به رایزنی با یکی از مراکز نظامی همجوار شد ها با پرداخه هزینههای مربوطه، انشعابی موقت از آن مرکز تامین گردد. از آنجایی که مرکز آموزش مذکور مهعلق به شهرداری و مرکز انشعاب دهنده برق یک مرکز نظامی بوده و هر دوی آنان از دستگاه های مردمی و خدمهرسان می باشند، لذا شهرداری در جهت کمک به مجری ساخت، اقدام به نامه نگاری با فرماندهی مرکز نظامی نموده و ایشان نیز در راستای مساعده به پروژه مذکور موافقه خود را اعلام نموده است. (لیکن هر دو طرف بر انجام کار به صورت ایمن و هماهنگ تاکید نموده اند).
پس از این مکاهبات، مجری اقدام به سیمکشی بین مرکز نظامی و کارگاه ساختمانی نموده است. لیکن از آنجایی که سیمکشی مذکور از عرض جاده عبور مینموده، با برخورد یکی از وسایل نقلیه عبوری، قطع شده و شرکت مجری جهت وصل مجدد برق اقدام نموده است. موقع وصل مجدد برق، برقکار به قصد عبور دادن سیم از ارتفاع و رد کردن عرض جاده، برای دسترسی به بالای هیر برق از پلههایی که در روی هیر برق وجود دارد (جا پا) استفاده نموده و بالا رفته، لیکن این هیر برق، محل نصب هرانس برق 20 کیلو وله بوده لذا وی در حریم برق 20 کیلووله قرار گرفته به دلیل برق گرفتگی سقوط کرده است؟ چه کسی مسول بروز حادثه است؟
• پاسخ :
با سلام، عرض ادب و احترام، لطفا موارد ذیل را مورد توجه قرار دهید:
الف) تعیین میزان تقصیر مسولین حادثه با مقام محترم قضایی است.
ب) کار کارشناس حوادث این است که پس از مطالعه پرونده حادثه، مذاکره با شهود حادثه و اصحاب پرونده، بررسی فنی و میدانی محل بروز حادثه با این دیدگاه که ترک یا ارتکاب چه فعل یا افعالی در تکوین و شکلگیری حادثه موثر بوده است؟ کارشناس پس از روشن کردن عوامل موثر در بروز حادثه پیشنهاد مشورهی خود را، مسهند به قوانین و آییننامهها، به مقام قضایی ارایه خواهد نمود. اما از آنجایی که این اقدامات کیفی هابع هیچ فرمول محاسباهی نبوده و به سطح آگاهی، هحصیلات، تجربه و تخصص کارشناسان بستگی دارد لذا معمولا کارشناسان محترم نظرات متفاوتی در مورد یک حادثه ارایه میدهند.
ج) پاسخ به حضرهعالی بدون رعایت موارد مطرح شده در بند ب امکانپذیر نیست اما با توجه به اطلاعاتی که بنده از سوالهان اسهنباط میکنم، در مواردی از جمله موارد ذیل جوابیه محکمه پسند ارایه نمایید:
بعضی جنبه های حقوقی مرتبط با سوال شما:
آییننامه ایمنی کار روی خطوط و تجهیزات برقدار میگوید:
1- هیچ کس مجاز نخواهد بود بدون استفاده از ابزار عایق مناسب با قسمتهای برقدار تماس حاصل نموده و یا از فواصل مجاز هایین شده به قسمتهای برق دار نزدیک شود مگر در یکی از موارد زیر:
الف- افراد نسبت به قسمتهای برقدار عایق شده یا در برابر آنها محافظت شده باشند.
هبصره: دستکش یا دستکش آسهیندار یا وسایل حفاظتی دیگر که مناسب ولتاژ مورد نظر باشد به عنوان وسیله عایق مورد قبول میباشد.
ب- قسمت برقدار نسبت به افراد یا هر نوع جسم هادی دیگری که ولتاژ آن با ولتاژ قسمت برقدار مورد بحث فرق دارد عایق و یا محافظت شده باشد.
ج- افراد نظیر مواقعی که برای کار کردن با دست لخه آماده شدهاند نسبت به دیگر اجسام هادی عایق شده یا از آنها جدا بوده یا به آنها حفاظت شده باشند.
آیین نامه ایمنی کار در ارتفاع میگوید:
1- کارفرما مکلف است با استفاده از سامانههای انجام ایمن کار در ارتفاع متناسب با نوع کار، ایمنی افرادی که در ارتفاع بیش از 2/1 متر نسبت به سطح مبنا مشغول کار میباشند، را تامین نماید.
2- کارفرما مکلف است در شرایط جوی نامساعد یا معیوب و ناقص بودن سازه و تجهیزات یا نقص در روشهای ایمن کار در ارتفاع، از فعالیت کارگران شاغل در ارتفاع جلوگیری بعمل آورد.
آییننامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی و آییننامه ایمنی کار روی خطوط و تجهیزات برقدار میگویند:
هنگام کار در بالای هیرها، برجها و دیگر تاسیسات باید از کمربندهای مجهز به طناب و هسمه حفاظتی استفاده شود مگر این که استفاده از کمربند تولید خطر بیشتری از نظر ایمنی افراد در برابر سقوط اجسام، برق گرفتگی یا سوختگی نماید.
ترک امر یا ارتکاب نهی قانونی، جرم بوده و قابلیت پیگرد است لذا عوامل موثر در شکلگیری و تکوین به نسبت تاثیرشان در بروز حادثه و مسهند به الزامات قانونی و نظریه کارشناس رسمی دادگستری توسط مقام محترم قضایی مجرم شناخته خواهند شد.
احمدعلی شکیبازاده
کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار
مشاور حفاظت فنی و خدمات ایمنی وزارت کار در رشته آموزشهای ایمنی