فصل اول: هعاریف
ماده 1:
پرتوهای یونساز: پرتوهای یونساز پرتوهای الکهرو مغناطیسی یا ذرهای هستند که بتوانند هنگام عبور از ماده یونهایی تولید نمایند در این مقررات اصطلاح مزبور شامل پرتوهای حاصل از مولدهای اشعه ایکس و شهاب دهندههای ذرات و همچنین هابشهای حاصل از مواد رادیواکتیو و راکهورهای اهمی خواهد بود.
ماده رادیواکتیو: ماده رادیواکتیو به مادهای اطلاق میشود که حداقل از یک عنصر شیمیایی رادیواکتیو طبیعی یا مصنوعی تشکیل شده یا آنکه محهوی چنین عنصری باشد.
چشمه بسته: چشمه بسته عبارت است از ماده رادیواکتیوی که بطور جدانشدنی با فلزی آمیخته شده یا آنکه در کپسول یا ظرفی مشابه آن جا گرفته باشد و برای جلوگیری آلودگی ناشی از سایش ماده رادیواکتیو (در محل نگهداری یا محل کاری) دارای مقاومت کافی باشد.
چشمه باز: چشمه باز عبارهسه از ماده رادیواکتیوی که هنگام استفاده از آن در شرایط عادی امکان جلوگیری از پخش آن نباشد.
ترکیب نورزا: ترکیب نورزا(لومینسانه) ترکیبی است که حاوی ماده رادیواکتیو باشد.
خطر پرتو زدگی: خطر پرهوزدگی خطری است که از هشعشعات یونساز ناشی شده و برای سلامتی بدن زیان آور باشد. این خطر ممکن است از یک منبع خارجی و یا از مواد رادیواکیهو موجود در بدن حاصل شود.
پرتوگیری خارجی: پرتوگیری بدن از منابع خارج از خود پرتوگیری خارجی نامیده میشود.
پرتوگیری داخلی: پرتوگیری بدن ازمنابع واقع دردرون خودپرتوگیری داخلی نامیدهمیشود.
حفاظت کافی: عبارهسه از حفاظت در برابر پرتوهای یونساز بهطوریکه میزان اشعه واصل (ناشی از منابع درونی یا بیرونی) به هر شخص از حداکثر دزهای مندرج در مواد 3 و 4 و 5 تجاوز ننماید.
منطقه خطر: منطقه خطر منطقه ایسه که در آن خطر پرهوزدگی موجود باشد.
منطقه تحت مراقبت: منطقه تحت مراقبت منطقه ایسه که به علت وجود پرتوها بهوسیله شخص واجد صلاحیهی نظارت میشود.
نوار پرتو قابل استفاده: نوار پرتو قابل استفاده قسمتی از هابش است که از هر گونه کلیماهور (دیافراگم ساده یا مخروطی که منظور باریک نمودن پرتوها بکار میرود) بگذرد.
هابش هرز: هابش هرز عبارهسه از هر گونه هابشی از درون یک پوشش محافظ که خارج از نوار پرتو قابل استفاده باشد.
پوشش محافظ: غلاف لوله اشعه ایکس و یا غلاف چشمه بسته است که به منظور کاهش هابش هرز بکار برده میشود.
پرتوهای زمینه: پرتوهای زمینهپرتوهای یونسازیهستند که دراندازهگیری منظور نمیشود.
پرتوگیری طبیعی: پرتوهای یونساز کهبدن ازمنابعطبیعی(مانند پهاسیم رادیواکتیو موجود در بدنرادیواکهیویته محیط و هابشهایکیهانی)دریافتمیدارد پرتوگیری طبیعی نامیده میشود.
لایه نیم جذبی: لایهای از ماده معینی است که در سر راه یک نوار یونساز قرار میگیرد و شده نوار پرتو را به نصف هقلیل میدهد.
نوکلویید: هسته اهمی است که دارای عدد جرمی و عدد اهمی معینی بوده و وضع انرژی خاصی داشته باشد.
کوری: کمیهی از نوکلویید رادیواکتیو است که در آن تعداد دزنهگراسیون در هر ثانیه 1010*7/3 باشد.
دز اشعه: عبارهسه از شده هابش در هر نقطه بر اساس خواص یونسازی آن هابش.
رنهگن: عبارهسه از واحد دز اشعه که انتشار ذرهای حاصل از آن اشعه در یک سانتی متر مکعب هوای خشک در شرایط مهعارف یونهایی ایجاد کند که قابل یک واحد الکهروسهاهیک الکهریسته مثبه یا منفی باشد.
دز جذب شده: عبارت از مقدار انرژی است که واحد جرم جسم پرهوگیر در نقطه مورد نظر از پرتوهای یونساز (صرفنظر از نوع هابش) دریافت میدارد.
راد (Rad) : واحد دز جذب شده است که معادل 100 ارگ برای هر گرم ماده میباشد.
تاثیر نسبی بیولوژیکی: ضریبی است که برای مقایسه اثر بخشی دز جذب شده ناشی از انواع مختلف پرتوها بکار میرود و به R.D.E نمایش داده میشود.
دز R.B.E : عبارهسه از حاصل ضرب دز هر پرتو بر حسب راد در ضریبی که به موجب قرارداد برای تاثیر نسبی بیولوژیکی آن پرتو تعیین شده است.
رم Rem : عبارهسه از حاصل ضرب دز جذب شده هر پرتو در R.B.E مربوط به آن پرتو.
حداکثر دز مجاز: مجموع دزهای ناشی از پرتوگیریهای شغلی (همزمان یا مهناوب) حاصل از هر نوع اشعه یونساز است که از منابع خارجی یا داخلی منهشر میگردد و نباید از حدود مقرر در فصل دوم این آییننامه تجاوز نماید.
فعالیت ویژه: فعالیت ویژه عبارهسه از مجموع فعالیت ایزوهوپ معین در هر گرم از ماده.
شخص صلاحیهدار: شخص صلاحیهدار شخصی است که صلاحیه فنی او مورد تایید وزارت کار و اموراجهماعی باشد.
پزشک مسیول: پزشک مسیول پزشکی است که صلاحیه فنی او از لحاظ اجرای مقررات مربوط در این آییننامه مورد تایید وزارت بهداری باشد.
.......................
(متن این مطلب 26 صفحه می باشد. برای مطالعه و استفاده از متن کامل، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)