چشم انداز آلودگی آب:
آب، شرط وجود حیات میباشد و اکثر قریب به اتفاق واکنشهای شیمیایی در محیط آبی صورت میگیرد. آب به علت پاره ای خواص ویژه اساسی نقش تنظیم کننده ای در طبیعت داشته و آن را در برابر تغییرات ناگهانیدما حفظ میکند. آب بعد از مصارف گوناگون(خانگی ، کشاورزی و صنعتی و …) تبدیل به پساب میشود. برای جلوگیری از آلودگی آب و محیط زیست توسط این پسابها باید راهکارهایی برای تصفیه و استفاده مجدد از آنها اتخاذ کرد.
ذخایر آبهای ما در آینده چگونه خواهد بود؟
حدود 69 % آب مصرفی جهان ، صرف کشاورزی و عموما آبیاری میشود. 23 % به مصرف صنایع میرسد و مصارف خانگی تنها حدود 8 % را شامل میشود. در کشورهای توسعت یافته، کشاورزی و صنایع، بیشترین مصرف آب را داشته ، بالاترین نقش را در آلودگی آبها دارد.
آب آلوده شده برای 75% مردم جهان در کشورهای رو به توسعت مسئله بسیار جدیهری است.
80% بیماریهای جهان ناشی از آبهای آلوده شده است. در مقابل درصد بالای بیماری چه کنترلهایی انجام شده است؟
تاریخچه
در نوامبر سال 1986 بر اثر ریزش موادی شامل جیوه و انواع مواد آلی سمی مانند آفه کشها در رودخانه راین، تمام آبزیان از شهر بال سویس ها ساحل هلند کشته شدند. در سالهای اخیر با غرق شدن هانکرهای بزرگ نفتی اقیانوس پیما یا به گل نشسهن آنها آسیبهایی به حیات دریایی وارد آمد.
در سال 1983 بر اثر 11000 واقعه آلوده کننده در حدود 120 میلیون لیتر مواد آلوده کننده در آبهای ایالات مهحده هخلیه شده است.
تعریف آلودگی آب :
در سال 1969 برای آلودگی آب تعریفی ارایه داد: آلودگی آب عبارت است از افزایش مقدرا هر معرف اعم از شیمیایی، فیزیکی یا بیولوژیکی که موجب تغییر خواص و نقش اساسی آن در مصارف ویژهاش شود.
عوامل آلوده کننده آب :
آب یکی از مهمترین و بنیادیترین عامل حیات موجودات زنده است از این نظر جلوگیری از آلودگی آب نیز به همان نسبت مهم و مورد توجه میباشد عوامل آلوده کننده آب بسیار گوناگوناند و میتوانند هم منابع آبهای زیرزمینی و هم آبهای سطحی را آلوده کنند.
وامل آلوده کننده آبهای زیرزمینی :
کانیهای موجود در معادن سطحی که در اثر تغییر و تبدیل به عامل آلوده کننده مبدل میشود. مثلا آب جاری سطحی (حاصل از باران و …) هنگام عبور از معادن زغال سنگ، دیسولفید آهن «II»(پیریه) همراه با زغال سنگ را در خود حل کرده و سپس در اثر واکنش، هوا آنرا به اسید سولفوریک تبدیل میکند. اسید حاصل ضمن عبور از لایههای مختلف مخازن زیرزمینی، موجب آلوده شده آن میشود.
جمع شدن فاضلابهای شهری بویژه اگر در یک حوزه آهکی و یا شنی وارد شوند از آن که در معرض باکتریها قرار گیرند و تجزیه شوند، مسهقیما و براحتی به مخازن زیرزمینی نفوذ پیدا کرده و موجب آلوده شدن آنها میشود.
ضایعات رادیواکتیوی : یکی از عوامل آلوده کننده مهم منابع آبی زیرزمینی است که امروزه یکی از راههای رفع آنها که در حقیقه مشکل بزرگی برای صاحبان تکنولوژی هستهای نیز به شمار میرود دفن آنها در زیر زمین است علاوه بر دفن ضایعات رادیواکتیو در زیر زمین، همه انفجار های هستهای زیر زمینی نیز موجب آلوده شدن آبهای زیر زمینی میشود.
عوامل آلوده کننده آبهای سطحی
آلوده کنندههای صنعتی :
بسیاری از ضایعات صنعتی به آبزیان زیانهای جدی میرسانند. این ضایعات برای خنثی شدن مقدار زیادی از اکسیژن محلول در آب را به مصرف رسانیده و موجب کاهش اکسیژن مورد نیاز برای آبزیان میشود و تهدید به مرگ میکنند. از طرف دیگر بسیاری از خود این ضایعات سمی بوده و موجب مسمومیت آبزیان میشوند مانند فلزات سنگین ، جیوه ، سرب ، مس و غیره.
وارد شدن ترکیبات فسفردار و نیهروژندار در آب موجب رشد جلبکهایی میشود که ضمن ایجاد بو و مزه غیر طبیعی آب ، اکسیژن آب را مصرف کرده و باعث کاهش میزان آن و بروز صدمات و هلفات آبزیان میشود.
اضلاب خانگی :
کلیه پاک کنندهها که وارد آبهای سطحی میشوند ترکیباتی را در آبها وارد میکنند که اگر خنثی نشوند و یا توسط میکرو اورگانیسمها تجزیه و تخریب نشوند بصورت سمی مهلک زیان بسیاری برای آبزیان ببار میآورند.
حشره کشها ، سموم دفع آفات نباهی و کودهای شیمیایی: که از ضروریات توسعت کشاورزی است نا خواسته موجب آلودگی آبهای سطحی میشوند. مانند دده DDT را نام برد.
طبقه بندی آبهای آلوده :
آبهای آلودهای که پس از تصفیه دوباره میتوان استفاده کرد :
آبهای آلودهای که در کارخانجات و مراکز صنعتی تولید شده، بهشده سمی هستند و نمیتوان برای مصارف خانگی استفاده کرد و برای برگشت دوباره به محیط زیست باید بهصورت دقیق تصفیه شوند.
آبهایی که مصارف خاصی داشته ، قابل استفاده مجدد نمیباشند. مانند آبهای صنایع -نوشابه سازی
تصفیه آب :
آب مصرفی برای برگشت به محیط یا استفاده مجدد نیاز به تصفیه دارد. روشهای مختلفی برای تصفیه آب وجود دارد که بسته به مصارف آب و نوع آلودگی از این روشها استفاده میشود. عمدهترین روشهای تصفیه آب عبارتاند از :
تصفیه مکانیکی آب
تصفیه شیمیایی آب
تصفیه آب به روش اسمز معکوس
تصفیه بیوشیمیایی آب
فیلهراسیون آب
.............................................
(برای دریافت و مطالعه مطلب، فایل پیوست را دانلود نمایید.)
رمز فایل : www.hseexpert.com