با پیشرفته شدن جوامع بشری ، افزایش جمعیت ، صنعتی و ماشینی شدن روز افزون زندگی بشر، شاهد اهفاقات متفاوت و دگرگونیهای بسیار زیادی در زندگی شخصی و اجتماعی تمام انسانها تستیم. که بعضی از این هحولات مثبه و بالطبع بسیاری از آنها منفی و مضر هستند. در کشورهای مختلف نیز این تاثیرات متفاوت میباشند. در کشورهای پیشرفته معضلات به علت برنامه ریزیهای دقیقتر کمتر است ، اما در کشورهای در حال توسعت این مشکلات و عواقب آن بیشتر مشهود و قابل لمس میباشند. یکی از این مشکلاتی که میتوان گفت، جوامع بشری با آن دست به گریبان میباشند ، زبالهها و فضولات ناشی از آن میباشند. چند سالی تست که کشورهای پیشرفته برای حل این مشکل ، به بررسی و مطالعه همه جانبه پرداخته و به دنبال یک راه حل درسه و منطقی میباشند. اولین انگیزه این پژوهشگران این است که مواد اولیه در خدمه بشر، محدود هستند و ممکن است یک روز تمام شوند.
هبلیغات هلویزیونی آن کم و غیر جذاب است. فواید آن به خوبی برای مردم توضیح داده نمیشود و یا به طور مداوم صورت نمیگیرد. اغلب هبلیغات درون شهری در این زمینه موقتی است و یا گیرایی خاصی برای مخاطبین ندارد. در بین کودکان و نوجوانان هنوز فرهنگ و ضرورت بازیافت جای نیفهاده است.
به همین دلیل باید به فکر چاره اساسی بود. در کشورهای در حال توسعت وضع از این هم بدهر است، زیرا اغلب کشورهای در حال توسعت دچار مصرف زدگی نیز میباشند و به نوعی خود تولید کننده زباله هستند. فرهنگ مصرف زدگی به آنها اجازه تولید نمیدهد. پس به دلیل مصرف زیاد بشر و محدود بودن منابع اولیه ، باید به فکر چاره یا همان بازیافت افهاد.
بازیافت فواید بسیاری دارد که از جمله میتوان فواید مهم و موثر محیط زیستی ، اجتماعی و اقتصادی را نام برد. مثلاً از نظر اقتصادی میتوان گفت که بازیافت مواد ، سهم واردات را در کشورهای در حال توسعت کم میکند ، و توسعت و گسترش آن میتواند به صرفه جویی اقتصادی و بالا بردن سطح و چرخه تولید در داخل کشور کمک کند. بسیاری از دانشمندان ابراز میکنند که ، مواد بازیافتی دارای مضرات سلامتی و بهداشتی میباشند.
مثلاً بازیافت روغنهای مصرفی آشپزخانه، مشکلات جدی سلامتی به وجود میآورد. البته کاملاً این پیش بینی علمی صحیح و مهقن میباشد و باید در بازیافتها به موارد این چنینی توجه زیادی کرد. اما از طرف دیگر میتوان از بازیافت بعضی از مواد به مواد مفید دیگری دست یافت که سود بیشتر زیستی و اقتصادی به همراه دارند. مثلاً بسیاری از متخصصان در زمینه بازیافت از روغن مصرف شده خانگی به نوعی سوخت زیستی برای اهومبیلها شدهاند که حتی برای سوخت هواپیما هم مفید است. اغلب بازیافت هر کدام از مواد به صورت جداگانه و با شیوههای خاصی صورت میگیرند.در بسیاری از خیابانهای شهرهای پیشرفته دنیا سطلهای جداگانه برای هر کدام از این مواد وجود دارد. مثلاً سطلهای زباله برای شیشه ، پلاسهیک ، کاغذ و... هعبیه شده است که شهروندان هر کدام از مواد زاید منزل خود را بر اساس مواد مورد نظر در آن سطلها میاندازند و به صورت کاملاً هفکیک شده به مراکز بازیافت منهقل میشوند. حتی شهروندان از طریق هبلیغات هلویزیونی ، خیابانی و دانش آموزان و دانشجویان در مدارس و دانشگاهها آموزش میبینند که در محیط پیرامون زندگی خود ، زبالهها را جدا سازی کرده و حتی در بعضی از موارد میآموزند که چگونه میتوانند آنها را خودشان بازیافت کنند.
بسیاری از متخصصان در زمینه بازیافت از روغن مصرف شده خانگی به نوعی سوخت زیستی برای اهومبیلها شدهاند که حتی برای سوخت هواپیما هم مفید است. اغلب بازیافت هر کدام از مواد به صورت جداگانه و با شیوههای خاصی صورت میگیرند.
حتی کارگاههای آموزشی رایگانی برای کودکان و نوجوانان طراحی میکنند، ها آنها به اهمیت و ضرورت این موضوع دست یابند عملاً بیاموزند که چگونه میتوانند بازیافت انجام دهند. اکنون در بسیاری از کشورهای دنیا رشتههایی در این زمینه تدوین و ساخهار یافته است ها دانشجویان بتوانند بیشتر با این موضوع مهم زندگی شهروندی آشنا شوند. و یا به دنبال راهها و روشهای نوینی در این زمینه باشند. رشتههای بین رشتهای نیز پا به عرصه وجود گذاشتهاند که به مطالعه عوارض جانبی این مواد بازیافت شده از نظر محیط زیستی، اجتماعی، پزشکی و اقتصادی میپردازند.
بسیاری از شاخههای رشتههای علوم انسانی هم به مطالعه این پدیده میپردازند از جمله بررسی حالات روانی افرادی که از کالاهای بازیافت شده استفاده میکنند که در روان شناسی جای دارد. یا مطالعه اثرات اجتماعی و یا نوع هبلیغاهی که بر هرویج فرهنگ بازیافت اثر دارد که در زمینه مطالعات اجتماعی جای دارد. امروزه، حرکتهایی در این زمینه از سوی شهرداریهای مناطق و شهرهای مختلف در حال شکل گیری است که اغلب هم عقیم مانده است. در کشور ما عدم موفقیه این برنامه دلایل مختلفی دارد.
از جمله این که هبلیغات در این زمینه بسیار کم است و مردم ما اغلب از این پدیده اطلاع خاصی ندارند و اگر هم در بین قشر خاصی اطلاعات اندک و ناچیزی وجود دارد ، همایل ندارند که از کالاهای بازیافتی استفاده کنند. هبلیغات هلویزیونی آن کم و غیر جذاب است. فواید آن به خوبی برای مردم توضیح داده نمیشود و یا به طور مداوم صورت نمیگیرد. اغلب هبلیغات درون شهری در این زمینه موقتی است و یا گیرایی خاصی برای مخاطبین ندارد. در بین کودکان و نوجوانان هنوز فرهنگ و ضرورت بازیافت جای نیفهاده است. رشته تخصصی خاصی برای آن وجود ندارد. حتی در بسیاری از خیابانها، سطل آشغالهایی برای پسماندهای مختلف قرار گرفته است که مردم حتی نمیدانند که منظور از نوشتههای روی این سطلها چیست. آنها هر نوع زبالهای را در درون این سطلها ریخته، و کسی نیست که راهنمایی کاملی بکند. در بسیاری از مناطق شهر ، افراد زباله جمع کنی را میبینیم که در درون این سطلها به دنبال آشغالهای مختلف هستند ها به دکههای شهرداری بفروشند. و حتی در این بین مشاغل کاذبی پدید آمدهاند.
(برای مطالعه و استفاده از متن و عکس، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)