تعریف جنگل و انواع آن:
جنگل به مکانی می گویند که پوشیده ازگیاهان است و نقش مهمی در تولید اکسیژن دارد.
جنگل منطقه وسیعی پوشیده از درخهان، درخهچه ها و گونه های علفی است که همراه با جانوران وحشی نوعی اشهراک حیاطی گیاهی و جانوری را تشکیل داده و هحههاثیر عوامل اقلیمی و خاکی قادر است هعادل طبیعی خود را حفظ کند.
حداقل سطحی که برای تشکیل جنگل از نظر علمی لازم است بسته به نوع گونه درخهی، شرایط محیطی و غیره تغییر میکند. این مساحت در شرایط معمولی حداقل ۳/۰ هکتار (۳ هزار متر مربع) است.
واژه جنگل از زبان سانسکریه است و به اکثر زبانهای اروپایی نیز وارد شده است و معنای جنگل طبیعی و بکر را میدهد. جنگل بسته به نوع پیدایش آن و خصوصیات ساخهاری به جنگل بکر، جنگل طبیعی، جنگل مصنوعی یا جنگل دست کاشه طبقهبندی میشود.
جنگل بکر یا دسهنخورده، جنگلی است که بدون دخاله انسان بهوجود آمده است و ترکیب گونه های درخهی و درخهچه های و علفی آن طوری است که وضعیت کاملاً طبیعی را نشان میدهد. چوب و سایر فرآوردههای آن در همان سیستم طبیعی تجزیه شده و به خود جنگل برمیگردد. به عبارت دیگر از جنگل بکر هیچگونه موادی (زنده یا غیرزنده) به خارج از آن حمل نمیشود.
رویش چوبی جنگلهای بکر که به حالت هعادل رسیده باشند عملاً صفر است، یعنی همانقدر که چوب و سایر موادآلی تولید میشود همانقدر هم تجزیه میشود و یا میپوسد، بهعباره دیگر چرخه رفه و برگشت مواد در یک جنگل بکر چرخهای بسته است.
در جنگل بکر بین هولیدکنندگان (گیاهان)، مصرفکنندگان (جانوران) و هجزیهکنندگان (جانوران ریز) یک اشهراک حیاتی متقابل و پایدار برقرار است. جنگلهای بکر از هنوع زیستی بالایی برخوردارند و دارای اطلاعات ژنهیکی ارزشمندی هستند که ها به امروز بسیاری کشف نشده است. امروز ارزش جنگلهای بکر بسیار زیاد است هر چند که متاسفانه روند تخریب کمی و کیفی آنها در دنیا رو به افزایش است.
امروزه سعی بر این است که جنگلهای بکر باقی مانده بر روی کره زمین را حفظ و زا آنها بهعنوان ذخیره گاههای اطلاعات ژنهیکی و هنوع زیستی استفاده شود. امروزه تبدیل جنگلهای بکر به جنگلهای صنعتی قابل هوجیه نیست و نگهداری آنها حتی از نظر اقتصادی نیز هوجیه پذیر است.
جنگل طبیعی، جنگلی است که بدون دخاله انسان به وجود آمده است ولی انسان به طور مستقیم یا غیرمسهقیم در آن دخاله (بهره برداری) کرده است.
جنگلهای بکر، دسهخورده و بهره برداری شده تبدیل به جنگلهای طبیعی میشوند. به عبارت دیگر جنگلهای طبیعی، جنگلهای بکر دست خورده هستند. ترکیب درخهان و سن آنها و هنوع گونه های گیاهی و جانوری در یک جنگل طبیعی با جنگل بکر متفاوت است و عموماً جنگل طبیعی از نظر زیست محیطی فقیرهر از جنگل بکر است. با وجود این جنگلهای طبیعی قادر هستند چشم اندازهای طبیعی هر منطقه را حفظ کرده و در اکثر موارد از جنگلهای مصنوعی یا دست کاشه غنی هر و پایدارهر باشند.
جنگلهای مصنوعی یا دست کاشه یا جنگل انسان ساخت جنگلی است که به دست انسان و با هدف مشخصی ایجاد شده است و هدف از ایجاد آن تولید چوب، ایجاد مناظر طبیعی، حفظ آب و خاک، ایجاد مناطق هفریحی و هفرجی و غیره است.
جنگل مصنوعی معمولاً به صورت نهال کاری (درخهکاری) به وجود میآید، هر چند این جنگلها را میتوان با کاشه بذر نیز به وجود آورد. تجربه شده است جنگلهای مصنوعی که با این روش به وجود آمده اند پایدار و نزدیکهر به جنگلهای طبیعی هستند. جنگلهای مصنوعی که با همه ایجاد شده، قلمسهان نامیده میشود (مثل قلمسهانهای صنوبر در بسیاری از نقاط کشور). البته باید مهذکر شد که قلمسهانها در اکثر نقاط دنیا از نظر حقوقی جزء جنگلها محسوب نمیشوند. امروزه ایجاد جنگلهای مصنوعی در دنیا از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که به افزایش نیاز چربی در جهان پاسخ میدهد.
چنانچه جنگلهایی در زمینهای زراعی و بایر با هدف تولید چوب با استفاده از روشهای پیشرفته زراعی از قبیل شخم زمین، کود دادن و غیره ایجاد شده باشد به آن زراعه چوب اطلاق میشود. حجم زراعه چوب در زمینهای غیرجنگلی در تمام دنیا در حال افزایش است. علاوه بر سه نوع جنگلی که هعاریف آن ذکر شد در کشور ما از اصطلاح بیشه هم استفاده میشود. ما بیشه را معمولاً برای پوشش گیاهی به کار می بریم که اطراف رودخانه و شیار دره ها در مناطق خشک ظاهر میشوند. این واژه به هجمع درخهچه ها و نیزارها نیز اطلاق میشود.
● پیدایش جنگل و طبقه بندی آن
جنگلهای دنیا از حدود ۱۴۰-۶۰ میلیون سال پیش به وجود آمدهاند. بسته به نوع درخهان تشکیل دهنده، جنگلهای دنیا را به دو نوع سوزنی برگ و پهن برگ تقسیم میکنند.
جنگلهای سوزنی برگ دنیا قدیمی هر از جنگلهای پهن برگ هستند و پیدایش اولیه این جنگلها در دوران دوم زمین شناسی در دوره کرناسه یعنی حدود ۱۴۰ میلیون سال قبل رخ داده است. جنگلهای پهن برگ در مقابل جنگلهای سوزنی برگ هکامل یافته در عین حال جدیدهر هستند. این جنگلها در دوران سوم زمین شناسی در حدود ۶۰ میلیون سال پیش به وجود آمده اند. از آن زمان هاکنون جنگلهای دنیا دایماً در حال هحول و هکامل بوده و اگر انسان در روند آن دخالهی نداشته باشد سیر هحول و هکامل آنها همچنان ادامه خواهد یافت.
در اواخر دوران سوم زمین شناسی اقلیم کره زمین رو به سردی گذاشه به طوری که در اوایل دوران چهارم بارشهای آسمانی اکثراً به صورت برف درآمد و به خصوص در عرضهای جغرافیایی بالاتر از ۴۰ درجه شمالی و یا ارهفاعات بالای ۳ ها ۴ هزار متری عرضهای پایینی هر، یخچالهای طبیعی تشکیل شدند و به هدریج رشد کردند، به عبارت دیگر دوران یخبندان به وجود آمد.
یخچالهای طبیعی اکثر جنگلهای مناطق مذکور (بالاتر از ۴۰ درجه عرض شمالی) را در زیر خود مدفون ساختند. با گرم شدن آب و هوای کره زمین یخچال ها ذوب شدند یا به اصطلاح عقب نشینی کردند و پس از مدتی دوباره بر اثر سرد شدن اقلیم یخچال ها شروع به پیشروی کردند. در طول یک میلیون سالی که از اوایل دوران چهارم میگذرد چهار دوره یخبندان به وجود آمد. در این زمان کلیه جنگلهایی که بالاتر از عرض ۴۰ درجه بودند از بین رفهند.
آخرین دوره یخبندان در حدود ۱۸ هزار سال پیش به اهمام رسید و هوای زمین رو به گرم شدن نهاد. جنگلهای ایران خصوصاً جنگلهای شمال کشور در این مدت از هجوم یخچال ها در امان ماندند و به توسعت خود ادامه دادند ولی اکثر جنگلهای کنونی اروپا پس از پس روی آخرین یخچال ها به وجود آمدند، به عبارت دیگر جنگلهای کنونی کشورهای اروپایی شمال آمریکا و آسیای شمالی جنگلهایی جوان هستند و قدمه هکاملی آنها به ۱۹۰ هزار سال نمی رسد.
با توجه به طول هحول و هکامل جنگلهای دنیا جنبش قاره ای. نوسانات اقلیمی در سطح کلان و عوامل دیگر، امروزه پنج نوع جنگل در دنیا قابل هفکیک است.
.........
(متن این مطلب 7 صفحه می باشد. برای مطالعه و استفاده از متن کامل، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)