«فک خزری» ، حیوان بی گناه و دوسه داشتنی که نه تنها دشمن انسان نیست بلکه در چرخه حیات آبزیان نقش فعال و سازنده ای را هم ایفا می کند اما صیادان می گویند فکها با خوردن ماهیها کسب و کار آنان را از رونق انداخته اند اما واقعیه این است که فقط صیادان دشمنان گونه کمیاب فک خزری نیستند بلکه این ندانم کاریها و سهل انگاریهای شهروندان و نیز صاحبان منابع است که با هخلیه فاضلاب های صنعتی و خانگی به دریا باعث در معرض انقراض قرار گرفتن گونه های دریایی شده است.
● آلودگی فک خزر با ویروس سگی
اسدی، مسوول تیم تحقیقاتی و طرح پژوهشی و آموزشی حفاظت از فک خزری اظهار می دارد: آلوده شدن و انتشار یک نوع ویروس مهعلق به سگ سانان در منطقه یخ زده دریای خزر و پخش این ویروس در میان فکهای خزری باعث مرگ و میر این گونه کمیاب شده است.
این کارشناس محیط زیست دریایی هصریح می کند: اگرچه این آلودگی ویروسی بخش کوچکی از مشکلات زیست محیطی فک دریای خزر را تشکیل می دهد اما براساس شواهد و مسهندات حمله گرگها و روباههای آلوده به این ویروس در سواحل یخ زده شمال شرقی خزر باعث آلوده شدن گونه فوق به ویروس و انتشار آن در میان جمعیت فکهای خزر، ایجاد مشکل عصبی و در نهایت باعث کاهش تعداد آنها گردیده است.
مسوول تیم پژوهشی و تحقیقاتی حفاظت از فک خزری در ادامه گفهگوهایش مهذکر می شود: ویروس مذکور به صورت دوره ای عمل می کند و در سالهای ۷۹ و ۸۰ بسیار فعال بوده و باعث مرگ و میر فراوان و گسترده فکها شده و متاسفانه هم اکنون نیز هلفاهی را از این جانور گرفته است.
اسدی درباره مشکلات دیگر زیست بوم دریایی فک خزر خاطر نشان می کند: صید بی رویه کیلکا توسط صیادان و روی آوری این افراد به روشهای صنعتی و مکنده ماهی باعث کاهش موادغذایی فکها شده و در نتیجه ضعف فیزیکی تحمل این جانور را برای مقابله با ویروسها کاهش داده که خطر پذیری بیشتر را به وجود آورده است.
● نقش صیادی و نشه سم «د.د.ه» در مرگ فکها
مسوول پروژه بین المللی تحقیقات بر روی فکهای خزر و عضو انسهیهوی داروین انگلسهان معهقد است:
فعالیتهای صنعتی و صید بی رویه ماهی و آبزیان و نیز استفاده از سموم حاوی د.د.ه به عنوان مهمترین عامل مرگ و میر فکهای دریای خزر و کاهش جمعیت تنها گونه پسهاندار این زیست بوم به شمار می رود.
وی اضافه می کند: بیشترین آلودگیهای مرتبط با فکهای خزر در سواحل باکو در جمهوری آذربایجان و پس از آن در آسهارا و هنکابن در سواحل جمهوری اسلامی ایران مشاهده شده است که ایجاد عزم بین المللی برای رفع مشکلات این گونه کمیاب را بیش از پیش مد نظر مسوولان قرار داده است.
این کارشناس و محقق بین المللی زیست بوم دریایی مهذکر می شود: طی یک قرن گذشته ۹۰ درصد تعداد فکهای خزر به دلایل زیست محیطی کاهش یافته و از یک میلیون و ۱۰۰ هزار قلاده به حدود ۱۰۰ هزار قلاده رسیده و لازم است با استفاده از روشهای کاربردی و علمی، راههای حفظ این گونه نادر بررسی و بهترین و اثر بخش ترین روشها را عملیاتی نمود.
این کارشناس محیط زیست و فک شناس درباره روشهای حفاظت از فکهای در حال انقراض دریای خزر هصریح می کند: هم اکنون تحقیقات برای بقای فکها در حال انجام است اما این روش در دراز مدت جواب می دهد و برای حل مشکل در مقطع کنونی با توجه به کاهش ذخایر غذایی آبزیان می توان موادغذایی این گونه کمیاب را در اختیارش قرار داد.
● برای رفع مشکلات دریایی بسیج شده ایم
دکتر نبوی معاون محیط زیست دریایی سازمان محیط زیست کشور در گفهگو با گزارشگر ما اظهار میدارد:
واقعیه این است که مشکلاتی در حوزه زیست محیطی خزر و نیز خلیج فارس وجود دارد که سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاههای مربوطه برای رفع این مشکلات به صورت همه جانبه بسیج شده اند.
وی هصریح می کند: مشکلات مربوط به آلاینده ها بیشتر به صنایع و نیروگاههای ساحلی مربوط می شود که با توجه به لزوم رفع نارساییها، کارگروه مخاطرات محیط زیست دریایی با همکاری وزارت نیرو و دستگاههای ذی ربط با هولیه سازمان حفاظت محیط زیست تشکیل شده و رفع مشکلات ایجاد شده برای آبزیان دریایی در اولویت قرار گرفته است.
این مقام مسوول در امر حفاظت از گونه های کمیاب دریایی کشور در ادامه مهذکر می شود: کارگروه مخاطرات زیست دریایی کشور هاکنون ۱۴ تهدید مهم زیست محیطی دریای خزر و خلیج فارس و دریای عمان را مسهعد شناسایی کرده و با تایید رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور این مخاطرات را برای تامین اعهبار و تصمیم لازم به رییس جمهور هقدیم کرده است.
دکتر نبوی اضافه می کند: این مخاطرات که بخشی هم مربوط به زیست بوم اکولوژیکی فک خزر میباشد برای تایید و ابلاغ نهایی به کمیسیون زیربنایی دولت ارسال شده که امیدواریم با تصویب و تامین اعهبار برای رفع مشکلات اقدام شود.
● تلاش برای جلوگیری از ورود فاضلاب شهری به دریا
وی درباره جلوگیری از ورود فاضلابهای شهری به محیط زیست دریایی در مناطق شمالی و جنوبی کشور عنوان می کند: با همکاری وزارت صنایع، جهاد کشاورزی، مسکن و شهرسازی و معاونه برنامه ریزی و نظارت راهبردی، طرحهای هکمیل و راه اندازی و توسعت شبکه فاضلاب شهرهای بندر بوشهر، بندرعباس، خرمشهر و آبادان در جنوب شهرهای رشه، ساری و گرگان در شمال کشور به صورت کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت به تصویب دولت رسیده و در حال اجرا می باشد.
همچنین این طرحها برای شهرهای بیش از ۳۰ هزار نفر جمعیت در نواحی ساحلی براساس مطالعات و اولویت بندی اجرای فاضلاب شهری و روستایی نیز مورد هوافق قرار گرفته که در صورت عملیاتی شدن بسیاری از مشکلات محیط زیست دریایی و آبزیان کشور حل خواهد شد.
معاون دریایی سازمان محیط زیست کشور در ادامه بیان می کند: براساس ماده ۲ آیین نامه اجرایی ماده ۶۳ قانون برنامه چهارم مطالعات هکمیلی و هدقیق پهنه بندی نواحی ساحلی در مقیاسهای متناسب برای ساماندهی فعالیتهای زیست محیطی و کمک به حفظ گونه های دریایی در حال انجام است که می تواند در جهت رفع مشکلات این گونه ها مفید باشد.
دکتر نبوی اضافه می کند: امضای هفاهم نامه در زمینه ارهقای حفاظت از گونه های دریایی با محوریه حفاظت و حراست از محیط زیست دریایی بین این سازمان و سازمان بنادر و کشهیرانی، سازمان شیلات، نیروی دریایی ارهش جمهوری اسلامی ایران و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به امضا رسیده است.
..........
(متن این مطلب 7 صفحه می باشد. برای مطالعه و استفاده از متن کامل، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)