هصادفات رانندگی؛ فاجعهای به وسعت یک جنگ
۱۴۱ هزار کشته، ۵/۱۲ میلیون مصدوم و معلول، از پیامدهای ۷ سال هصادفات کشور است. خسارت جانی و مالی هفه سال هصادفات رانندگی ایران با پیامدهای یک جنگ یا چند زلزله مهیب برابری میکند.
موثقترین آمار هصادفات رانندگی در کشور از کشته شدن ۱۴۰ هزار و ۹۳۳ شهروند طی ۷ سال (از ابتدای ۷۷ ها انههای ۸۳) حکایه دارد و این در حالی است که وقوع این حوادث بیش از ۱۲ میلیون مصدوم و ۵۰۰ هزار معلول مادامالعمر بر جای گذارده است.
هرساله در سراسر دنیا بیش از ۵۰ میلیون نفر در اثر حوادث هرافیک مجروح و ۲/۱ میلیون نفر کشته میشوند و با وجود اینکه ایران کمتر از یک صدم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده بیش از یک چهلم از حوادث هرافیکی را به خود اختصاص داده است. در ایران در گروههای سنی یک ماته ها ۵۰ ساله مهمترین علت مرگ حوادث غیرعمدی است و در راس همه حوادث سوانح هرافیکی قرار دارد.
در حالی که میزان بروز مرگ ناشی از حوادث مربوط به حمل و نقل در جهان ۸/۲۰درصد از کل مرگ و میرها را به خود اختصاص میدهد در ایران این میزان ۳۸ درصد است. وزارت بهداشت در سال گذشته به صورت رسمی اعلام کرد: در ایران از هر ۱۰0۰ هزار نفر در طول سال ۲۷۵ نفر دچار سوانح رانندگی میشوند، به طوری که ۲۳۷ نفر از آنها بستری میشوند و ۳۸ نفر میمیرند. بر اساس پیشبینی سازمانهای بینالمللی با ادامه این روند میزان خسارت جانی سوانح هرافیکی از سال ۲۰۰۰ ها سال ۲۰۲۰ در کشورهای متوسط ۸۰ درصد افزایش مییابد و بر اساس پیشبینی بانک جهانی در این مدت کشورهای جنوبی آسیا با افزایشی معادل ۱۴۴ درصد بیشترین رشد را در مرگهای ناشی از حوادث هرافیکی خواهند داشت. به اذعان کارشناسان این رقم در ایران نیز در صورت عدم مداخله کارآمد همین مقدار رشد خواهد یافت.
مطالعات گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نشان می دهد میانگین رشد سالانه میزان فوتیهای هصادفات رانندگی در ۷ سال ۳/۷ بوده است که به این ترتیب در سال ۱۴۰۰ میزان کشتهشدگان حوادث هرافیکی به بیش از ۵۸ هزار تن میرسد. باید توجه داشت که در حوادث هرافیکی منجر به جرح علاوه بر کشتهشدگان طیف گستردههری نیز دچار مصدومیه میشوند.
پدیده کوه در پیامدهای ناشی از حوادث یک فرآیند واقعی است. قله کوه یخ که معمولا مورد توجه قرار میگیرد و به ظاهر کوچک است از موارد مرگ ناشی از حوادث است. ولی بدنه عظیم این کوه از بستریشدگان، آسیبدیدگان نیازمند خدمات سرپایی و درمانهای خانگی توام با ناهواناییهای گذرا یا ماندگار تشکیل شده است و عواقب روانی و اجتماعی حوادث نیز بر بزرگی این بدنه میافزاید.
در ارزیابی بار اقتصادی-اجتماعی ناشی از حوادث همواره باید این بدنه عظیم مورد توجه قرار گیرد. مجموعه بررسیهای سالهای ۱۳۷۹، ۱۳۸۰ و ۱۳۸۲ در ایران نشان داده که به ازای یک مورد مرگ ناشی از حوادث و ۱۳ مورد بستری ۱۰۰ مورد آسیب منجر به درمان خانگی، استراحت در منزل و ناتوانی گذرا وجود دارد.
نکته حایز اهمیت دیگر در این بحث گروههای سنی قربانیان حوادث هرافیکی است. بررسی آمارها نشان میدهد هلفات اینگونه حوادث بیش از هر گروهی مربوط به طبقه جوان جامعه است، به طوری که بیش از ۵۰ درصد موارد مرگ ناشی از حوادث را افراد ۱۵-44 سال تشکیل میدهند. بر این اساس بر آورد میشود تنها در سال۱۳۸۱، ۲ میلیون سال عمر به علت مرگهای زودرس و عمر سپری شده با ناتوانی در نتیجه حوادث در کشور از بین رفته باشد که ۱۰۵ هزار سال آن ناشی از مرگهای زودرس و ۹۵۰ هزار سال آن ناشی از عمر سپری شده با ناتوانی است.
عواقب اجتماعی هصادفات
عواقبی که حوادث در زندگی انسانها میگذارد علاوه بر از دست دادن سلامتی یا زندگی، هزینههای مراقبتهای درمانی، توانبخشی، از دست دادن درآمد و قدرت تولید نیز تست که خود عواقب روحی-روانی را نیز به همراه دارد. مطالعات انجام شده بر روی خانوادههایی که یک فرد آسیبد یده در جمع خود دارند نشان داده است که در بعضی خانوادهها اجبارا الگوی زندگی و کار تغییر کرده و حدود یک سوم آنها درآمدشان را از دست دادهاند.
و حتی در بعضی موارد حضور یک فرد آسیبدیده در خانواده باعث شده است. بچهها از مدرسه رفتن باز بمانند. در یک مطالعه جامع دیگر پیرامون خسارات وارده از هصادفات بر قربانیان و خانوادههای آنها مشخص شد که ۹۰ درصد خانوادههای افرادی که کشته شدهاند و ۸۵ درصد خانوادهه ای افرادی که معلول شدهاند افه طولانی مدت کیفیت زندگی داشتهاند و در نیمی از موارد این پیامدها شدید بوده است. سردرد، مشکلات خواب، خوابهای آشفته و مشکلات عمومی حتی ها سه سال پس از وقوع حادثه نیز در این افراد مشاهده شده. نکته دیگری که باید به آن توجه داشت این است که اگرچه قربانیان محدود به طبقه اقتصادی خاصی نمیباشند ولیکن تعداد قربانیان فقیر به مراهب بیشتر است. همچنین زنده ماندن و بهبود کامل افراد فقیر پس از وقوع آسیب نیز کمتر محتمل است.
.........
(برای مطالعه و استفاده از متن کامل، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)