مقدمه
یکی از مشکلات مهم صنایع بالاخص در کشورهای در حال توسعت، مشکلات ایمنی و بهداشت پرسنل شاغل در صنایع میباشد. ایمنی به عنوان شاخصی در خصوص درجه نسبی فرار از خطر و همچنین بهداشت حرفهای به عنوان مفاهیمی جهت ارزیابی میزان تماس شاغلین با آلایندههای مختلف و مهعدد محیطهای کار از جمله موارد حایز اهمیتی هستند که مدیران صنایع میبایسه به آن توجه نمایند. بدیهی است شناسایی و کنترل خطرات برای بالا بردن سطح بهروری در سایه دارا بودن محیطی بهداشتی، ایمن و کارگرانی سالم است.
از آنجایی که در مواقعی ، کنترل بخشی از عوامل زیانآور شغلی (شامل عوامل شیمیایی، فیزیکی، مکانیکی و بیولوژیکی) در منبع تولید و همچنین در مسیر انتقال عملی نبوده و یا بسیار مشکل میباشد تنها راه حل باقیمانده تجهیز پرسنل به وسایل حفاظت فردی مناسب و استاندارد خواهد بود. البته باید به این امر نیز توجه کرد که استفاده از وسایل حفاظت فردی معمولاً آخرین خط از خطوط دفاعی در مقابل شرایط بالقوه خطرناک محیطهای کار محسوب میشود، زیرا اغلب مقررات ایمنی امروزی نظیر مقررات کمیسیون اروپایی و همچنین اصول مدیریتی نوین ایمنی، کنترلهای فنی و مهندسی و در مرهبه بعدی کنترلهای مدیریتی را به عنوان اولین و مناسبهرین مهد حفاظتی کارگران در برابر مواد و شرایط خطرناک طبقه بندی مینمایند. همچنین مقررات اداره بهداشت و ایمنی حرفهای آمریکا نیز استفاده از PPES را به عنوان آخرین راه کنترل مواجهه با شرایط خطرناک طبقهبندی کرده و بیان میکند که کاربرد PPES زمانی به عنوان یک راه حل جایگزین مطرح میباشد که بنا به دلایل اجرایی، فنی و اقتصادی قابل قبول، بکارگیری کنترلهای مهندسی و مدیریتی عملی نبوده و یا نهواند سطح مواجهه کارگران با عوامل زیانآور را به حد بیخطر و یا قابل قبول کاهش دهد. بنابراین به وضوح پیداسه که کاربرد وسایل یاد شده اغلب به عنوان آخرین راه مقابله با مخاطرات مهنوع محیط کار محسوب میشود.
وسایل حفاظت فردی شامل گستره وسیعی از لوازم، وسایل و تجهیزات میباشد که به منظور حفاظت قسمتهای مختلف بدن افراد از موهای سر گرفته ها کف پاها در برابر انواع خطرات احتمالی در محیطهای کار طراحی ساخته و ارایه میشوند. برای اینکه وسایل حفاظت فردی بتوانند بالاترین سطح ممکن حفاظت را تامین کنند لازم است که به طور مناسب انتخاب شده، به بهترین نحو ممکن نگهداری و به طور صحیح و مداوم مورد استفاده قرار گیرند. اگر از یک طرف استفاده از وسایل حفاظت فردی برای کارگران ناراحت کننده باشد و از طرف دیگر علل واقعی کابرد وسایل یاد شده به آنها هفهیم نگردد، امکان استفاده ناقص و یاغلط از PPES و در نتیجه عدم تامین حفاظت کافی و لازم وجود خواهد داشت و به بهمن دلیل آموزش در باره نحوه بکارگیری وسایل ، یک بخش هفکیک ناپذیر و در عین حال حیاتی از یک برنامه موفقیهآمیز PPES خواهد بود.
انتخاب PPES بایستی توسط فردی آگاه به انواع وسایل حفاظتی و همچنین مطلع به خطرات محیطکار و با توجه به نوع و درجه حفاظت مورد نیاز صورت پذیرد. توصیه میشود که در وهله اول انتخاب وسایل حفاظت فردی توسط متخصصین بهداشت حرفهای بوده و همزمان سرپرسهان نیز در زمینه انتخاب مناسب PPES بر اساس شرایط واقعی کار از روی یک لیسه آماده از قبل تهیه شده تحت آموزش قرار گیرند.
مروری بر پژوهشهای بعمل آمده
طبق آمار ارایه شده در سال 1375 از کل حوادث ثبت شده تعداد 138 مورد فوت ناشی از کار و و 168 مورد از کارافهادگی اتفاق افهاده که حدود 10 درصد از این حوادث به علت سهلانگاری در استفاده از وسایل ایمنی فردی بوده است. حدود 43 درصد از این آمار به علت بیاحهیاطی فردی و 5 درصد بخاطر عدم هناسب وسیله ایمنی مورد استفاده و یا نداشهن کارآیی مناسب آن میباشد.
از طرفی سازمان بینالمللی کار در سال 1984 حدود 4/10 میلیون حادثه ناشی از کار را از 700 کشور جهان گزارش کرده است و اعلام داشته که به علت تلاش در جهت ارتقاء فرهنگ ایمنی هاکنون نزدیک به 14 درصد از این حوادث در کشورهای توسعت یافته و 2 درصد آن در کشورهای در حال توسعت کاسته شده است.
مسهندات قانونی
طبق ماده 90 قانون کار و تامین اجتماعی کلیه اشخاص حقیقی و یا حقوقی که بخواهند لوازم حفاظتی و بهداشتی را وارد یا تولید کنند ، باید مشخصات وسایل را بر حسب مورد همراه یا نمونه های آن را به وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ارسال دارند و پس از تایید به ساخت و یا واردکردن این وسایل اقدام کنند .
طبق هبصره 91 کارفرمایان و مسیولان کلیه واحدهای موضوع ماده 85 این قانون مکلفند براساس مصوبات شورایعالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار ، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار دهند و چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکر را به آنان بیاموزند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند . افراد مذکور نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی فردی و اجرای دستورالعمل های مربوط کارگاه می باشند
استانداردهای مربوط به وسا یل حفاظت فردی
کشورهای مختلف دارای استاندارد ملی میباشند. به طور مثال DIN استاندارد کشور آلمان و BS استاندارد کشور انگلیس میباشد. بعد از تشکیل اهحادیه اروپا مقرراتی تحت عنوان CE وضع شده است که علاوه بر اسهاندارهای ملی، این استاندارد در کل کشورهای اروپایی رعایت میشود. برای وسایل حفاظت فردی این اسهاندارها با دو حرف EN و یک کد برای هر وسیله حفاظت فردی خاص ارایه شده است. به طور مثال استاندارد کلاه ایمنی EN 397 میباشد.
یکی از موارد مهم در یک برنامه مناسب استفاده از وسایل حفاظت فردی، ارزیابی خطرات و بررسی وسایل حفاظت فردی موجود، انتخاب بهترین وسیله بر اساس ارزیابی انجام شده در مورد خطرات آن شغل مورد نظر میباشد.
لوازم حفاظت فردی جهت رسیدن به سه هدف زیر بکار می روند :
1ـ به عنوان مکمل اقدامات اساسی ایمنی بر روی محیط و پیرامون کارگر و آنچه که در اختیار دارد .
2ـ به عنوان ابزار کار تلقی شده که بدون آنها پرداخهن به شغل مورد نظر غیرممکن است .
3ـ در شرایطی که اقدام اساسی ایمنی محهاج زمان باشد ، در اینصوره تنها امکان تامین شرایط ایمنی برای افراد به طور موقت خواهد بود .
وسایل حفاظت فردی Personal Perotection Equipments
- وسایل حفاظت فردی سر
بدون شک یکی از بخشهای بحرانی انسان در برابر حوادث ـ چه شغلی و چه غیر شغلی ـ ناحیه سر است. زیرا این ناحیه محل قرارگیری بسیاری از اندامها و اعضاء حیاتی انسان نظیر سیستم اعصاب مرکزی است که وارد شدن کوچکهرین ضربه به آن ناحیه میتواند باعث مرگ فرد و یا جراحات و آسیبهای شدید و دایمی بشود. بر اساس نتایج یک مطالعه به ازای هر حادثه برای سر به طور متوسط سه هفته اهلاف روز کاری ایجاد میشود. بر اساس آمار منهشر شده توسط سازمان جهانی کار، جراحات ناحیه سر حدود 10 درصد حوادث صنعتی را به خود اختصاص میدهند. پیشگیری از وارد شدن جراحات به سر یک فاکتور اساسی در هر برنامه ایمنی محسوب شده و قانون نیز کار فرمایان و مدیران صنایع را ملزم بر اجرای مقررات و آییننامههای مرتبط کرده است.
خطرات عمدهای که ناحیه سر را در محیطهای شغلی تهدید مینماید :
1ـ خطر مکانیکی ناشی از ضربههای وارده به سر در اثر سقوط اشیاء روی سر و یا برخورد با اشیاء سخت
2ـ خطر پاشش گدازههای مواد مختلف معدنی ذوب شده در فرایندهای ریختهگری ذوب
3ـ پاشش مواد شیمیایی مایع، خورنده و سوزاننده مثل اسیدها و قلیاها
4ـ خطر تماس با خطوط انتقال برقدار و تجهیزات الکتریکی
5ـ خطر تاثیر پرتوهای گرمایی روی سر ناشی از تماس پرتوهای گرمایی
...
(متن این مطلب 30 صفحه می باشد. برای مطالعه و استفاده از متن کامل، فایل پیوست همین پست را دریافت نمایید.)